Краудфандинг

Краудфандинг кәсіпкерге көптеген адамдардың қолдауын тартуға мүмкіндік береді.
Адамдар іс жүзінде өнімге өз ақшаларымен дауыс береді.
Олар алдын ала тапсырыс береді, өнімді іске қосуды қолдайды, ол туралы ақпаратпен бөліседі.
Нәтижесінде өнім тек қаржыландыру ғана емес, сонымен бірге жақтаушылар қауымдастығын алады.
Кейде дәл осындай қауымдастықтар болашақ брендтің негізіне айналады.

Сатып алушылар қауымдастығы арқылы қаржыландыруды қалай тартуға болады
Краудфандинг — жобаны қаржыландыру банктер немесе ірі инвесторлар арқылы емес, идеяны шағын сомалармен қолдайтын көптеген қарапайым адамдар арқылы жүзеге асырылатын модель.

Іс жүзінде бұл нарықтың өнімді жасауды өзі қаржыландыратын механизмі.
Адамдар кәсіпкерге өндірісті іске қосуға көмектесу үшін алдын ала тапсырыс береді немесе шағын сомалар салады. Олар орнына мынаны алады:

• өнімнің өзі
• өнімге ерте қолжетімділік
• тауардың эксклюзивті нұсқалары
• бренд қауымдастығына қатысу.

Осылайша кәсіпкер бір мезгілде екі нәтиже алады:
— өндірісті қаржыландыру
— өнімге сұраныстың расталуы.

Краудфандинг шағын бизнес үшін неліктен ерекше маңызды
Банктік несиелерге немесе инвестициялық қорларға қолжетімділігі жоқ кәсіпкер үшін краудфандинг қаражат тартудың ең қолжетімді тәсілдерінің біріне айнала алады.
Краудфандингтің басты идеясы өте қарапайым: егер өнім адамдарды шынымен қызықтырса, олар оны сатылымға шыққанға дейін қолдауға дайын.

Интернет пен әлеуметтік желілер бұл механизмді ерекше қуатты етті.
Бүгінде кәсіпкер өз өнімі туралы әлемнің әртүрлі елдерінен аудиторияға айтып, бұрын-соңды танымаған адамдардың қолдауын ала алады.
Краудфандинг қалай жұмыс істейді
Типтік краудфандинг науқаны бірнеше кезеңнен өтеді.

1. Өнімнің тарихын жасау
Кәсіпкерге ең алдымен қажет нәрсе — тарих.
Адамдар тек өнімді ғана қолдамайды. Олар осы өнімнің артындағы идеяны, эмоцияны және құндылықты қолдайды.
Мысалы:
— фермер экологиялық таза өнімдер өсіреді
— отбасы дәстүрлі рецептті жаңғыртады
— кәсіпкер бірегей табиғи сусын жасайды.
Мұндай тарих өнімді тірі және қызықты етеді.

2. Өнімді таныстыру
Кәсіпкер мынаны көрсетеді:
— өнімнің үлгісі
— өндіріс процесі
— топ
— даму жоспарлары.
Бұл көбіне мыналар арқылы жасалады:
— қысқа бейнероликтер
— фотосуреттер
— таныстырылым беттері.

3. Науқанды іске қосу
Одан кейін кәсіпкер қанша сома жинағысы келетінін және ол нені жіберетінін жариялайды.
Мысалы:
— өндірісті іске қосу
— жабдық сатып алу
 — бірінші партияны өндіру.
Адамдар жобаны қолдай бастайды.

4. Қаржыландыруды алу
Егер науқан танымал болса, қаражат өте жылдам жиналуы мүмкін.
Кейде жоба бірнеше күн ішінде қаржыландыру алады.
Осыдан кейін кәсіпкер өндірісті іске қосып, өнімді алғашқы сатып алушыларына жібереді.

Әлеуметтік желілердің рөлі
Бүгінде краудфандингті әлеуметтік желілерсіз елестету іс жүзінде мүмкін емес.
Әлеуметтік желілер мынаға мүмкіндік береді:
— өнімнің тарихын айту
— жасалу процесін көрсету
— алғашқы тұтынушылардың пікірлерімен бөлісу
— жоба туралы ақпаратты таратыу.

Егер өнім қызықты болса, адамдар оны достарымен бөлісе бастайды.
Кейде бір вирустық бейнеролик мыңдаған жаңа сатып алушыларды тарта алады.

Осылайша әлеуметтік желілер краудфандингтің қуатты маркетингтік қозғалтқышына айналады. Әсіресе мына платформалар жақсы жұмыс істейді:

• TikTok
• Instagram
• YouTube

Осындай платформалар арқылы кәсіпкер мынаны көрсете алады:
— өндіріс процесі
— өнімді дегустация
— сатып алушылардың пікірлері
— бренд тарихы.
Бұл өнімге деген сенім мен қызығушылық туғызады.

Халықаралық краудфандинг платформалары
Краудфандингтің ең танымал әлемдік алаңдарының кейбіреулері:

• Kickstarter
• Indiegogo

Осы платформалар арқылы бүкіл әлемдегі кәсіпкерлер жаңа өнімдерді іске қосып, оларды өндіруге қаражат жинайды.
Кейбір жобалар миллиондаған доллар қаржыландыру жинайды.

Орталық Азияда осыған ұқсас платформа — investmap.asia — құрылуда.
Менің ойымша, ол Орталық Азия кәсіпкерлері үшін пайдалы болады.

Мысал: Краудфандинг арқылы фермерлік өнімдер
Краудфандинг ауыл шаруашылығында да белсенді қолданылады.
Мысалы, фермерлер адамдарға алдын ала мынаны сатып алуды ұсынатын науқандар іске қоса алады:
— фермерлік тауықтардың жұмыртқасы
— органикалық көкөністер
— табиғи сүт өнімдері.

Адамдар іс жүзінде болашақ егінге немесе болашақ өнімге ақы төлейді.
Бұл фермерге мынаны істеуге мүмкіндік береді:
— жем сатып алу
— шаруашылықты кеңейту
— өндірісті арттыру.
Мұндай науқандар жиі Kickstarter платформасында іске қосылып, мыңдаған жақтаушы жинайды.

Мысал: Өнімдік стартап
Көптеген табысты брендтер дәл краудфандинг арқылы басталды.
Мысалы, Soylent сусындар бренді алдымен краудфандинг науқаны арқылы аудиторияның назарын аударды.
Адамдар жаңа өнім идеясын қолдап, жоба өндірісті іске қосуға қаражат алды.
Осыдан кейін компания ірі халықаралық брендке өсті.

Краудфандинг Орталық Азия кәсіпкерлері үшін неліктен маңызды
Өңір кәсіпкерлері үшін краудфандинг әлемдік нарыққа шығудың қуатты құралына айнала алады.
Егер өнім:
— бірегей болса
— экологиялық таза болса
— өңірдің дәстүрлерімен байланысты болса, ол бүкіл әлем бойынша адамдарды қызықтыра алады.

Әлеуметтік желілер арқылы кәсіпкер өнімнің тарихын айтып, мынадан сатып алушылар тарта алады:
— Қытай
— Еуропа
— АҚШ
— Таяу Шығыс елдері.
Осылайша краудфандинг тек қаржыландыру құралына ғана емес, жаһандық маркетинг механизміне де айналады.

Инвестицияға бірінші қадам ретінде краудфандинг
Жиі краудфандинг науқаны неғұрлым ірі бизнестің басталуына айналады.
Егер өнім сатып алушылар арасында үлкен қызығушылық тудырса, инвесторлар оған назар аудара бастайды.
Нәтижесінде краудфандинг жобаны дамыту тізбегінің бірінші кезеңіне айнала алады: идея → краудфандинг → сатылымдар → инвесторлар → масштабтау.
Дәл сондықтан краудфандинг қазіргі заманғы кәсіпкерлік экономикасының маңызды бөлігі болып табылады.