Балама инвестиция тарту және бизнесті масштабтаудың құралы

ретінде франчайзинг

Шағын және микробизнес кәсіпкерлері жиі ұмытып кететін бизнесті масштабтаудың ең күшті модельдерінің бірі — франчайзинг.

Франчайзинг кәсіпкерге ірі меншікті инвестицияларсыз және өндіріс немесе сату нүктелерін өз бетінше ашу қажеттілігінсіз бизнесті дамытуға мүмкіндік береді.
Іс жүзінде франчайзинг — кәсіпкер басқа кәсіпкерлерге өз бизнес-моделі бойынша жұмыс істеу құқығын беретін модель.

Франчайзинг қарапайым сөзбен айтқанда
Франчайзинг — мынадай жүйе: бренд пен технологияның иесі (франчайзер) өз бизнесін пайдалану құқығын береді:
— бренд
— технология
— жұмыс стандарттары
— рецептура
— сату жүйесі
басқа кәсіпкерлерге.

Бұл кәсіпкерлер франчайзи деп аталады. Франчайзилер дайын модель бойынша бизнес ашу үшін өз ақшаларын инвестициялайды. Осылайша бизнес бастапқы жасаушыдан ірі инвестицияларды талап етпей-ақ жылдам өсе алады.

Франчайзинг неліктен қуатты инвестициялық модель болып табылады
Франчайзинг мынасымен қызықты: іс жүзінде инвесторларға франшиза сатып алатын кәсіпкерлердің өздері айналады.

Бір ірі инвестор іздеудің орнына, кәсіпкер ондаған немесе жүздеген серіктестерді тарта алады.
Олардың әрқайсысы мыналарды инвестициялайды:
— ақша
— үй-жай
— жабдық
— персонал.

Ал бренд иесі кіріс алады:
— паушалдық жарна арқылы (франшизаға кіру ақысы)
— роялти арқылы (айналымнан пайыз)
— шикізат немесе өнім жеткізілімдері арқылы.

Осылайша бизнес өте жылдам масштабтала алады.

Франшиза жасау үшін не дайындау керек
Өнімді франчайзинг арқылы масштабтау үшін кәсіпкер бірнеше элементті дайындауы тиіс.

1. Стандартталған технология
Франчайзилер мынаны нақты түсінуі керек:
— өнімді қалай өндіру керек
— қандай ингредиенттер пайдалану керек
— қандай сапа стандарттарын сақтау керек.
Технология кез келген жерде жаңғыртыла алатындай сипатталуы тиіс.

2. Бренд
Франчайзинг іс жүзінде әрқашан күшті бренд төңірегінде құрылады.
Сатып алушы өнімді тануы керек.
Сондықтан маңызды:
— тауар белгісін тіркеу
— танылатын визуалдық стиль жасау
— өнімнің беделін қалыптастыру.

3. Сипатталған бизнес-модель
Франчайзи мынаны түсінуі керек:
— нүкте ашу қанша тұрады
— ол қанша таба алады
— оны қандай шығыстар күтеді
— инвестициялар қаншалай тез өтеледі.

4. Жұмыс стандарттары
Франшиза әрқашан мыналарды қамтиды:
— нұсқаулықтар
— қызмет көрсету стандарттары
— өндіріс стандарттары
— оқыту жүйесі.
Бұл барлық нүктелерде өнімнің бірдей сапасын сақтауға мүмкіндік береді.

Франчайзинг шағын бизнес үшін неліктен ерекше ыңғайлы
Франчайзингтің өте маңызды бір артықшылығы бар. Ол бизнесті басқа кәсіпкерлердің ресурстары есебінен масштабтауға мүмкіндік береді.

Бұл әдетте ірі қаржылық мүмкіндіктері жоқ шағын және микробизнес үшін ерекше маңызды.
Егер өнім табысты болса, кәсіпкер өз моделін басқа кәсіпкерлерге бере бастауы мүмкін.
Дәл осылай көптеген танымал брендтер өсті.

Франчайзинг арқылы масштабтау мысалдары
Әлемдегі ең танымал франчайзингтік компаниялардың бірі — McDonald's. Бұл желінің ресторандарының көпшілігі компанияның өзіне емес, франчайзи кәсіпкерлерге тиесілі.
Ұқсас модель басқа жаһандық желілерде де қолданылады:
— Subway
— KFC
Бұл компаниялар орасан зор желілерді дәл франчайзинг арқасында құра алды.

Франчайзинг және шағын бизнес
Бұл ойды ұғынуды өтінемін: франчайзинг тек алып желілер үшін ғана жұмыс істемейді. Ол шағын жобалар үшін де қолданыла алады.
Мысалы:
— кофеханалар
— нан пісіру цехтары
— фермерлік өнімдер
— көше тамағы
— қолөнер өндірістері
— сервистік қызметтер.

Егер өнімде мыналар болса:
— түсінікті технология
— тұрақты сұраныс
— танылатын бренд,
ол франчайзинг арқылы масштабтала алады.

Франчайзинг және балама инвестициялар
Франчайзинг — балама инвестиция тартудың нысандарының бірі.
Бұл модельде:
— кәсіпкер өнім мен бренд жасайды
— нарық сұранысты растайды
— басқа кәсіпкерлер желіні дамытуға инвестиция салады.
Осылайша өнім қымбат банктік несиелерді немесе ірі инвесторларды тартпай-ақ масштабтала бастайды.

Басты қорытынды
Франчайзинг қазіргі заманғы экономиканың маңызды принципін көрсетеді. Кейде бизнестің өсуі үшін міндетті түрде бір ірі инвестор іздеудің қажеті жоқ. Көптеген кәсіпкерлер бір мезгілде серіктес және инвестор болатын жүйе жасауға болады. Дәл осындай модельдер жиі шағын жобалардың ірі желілерге айналуына мүмкіндік береді.