Обуна модели

Баъзи маҳсулотлар учун обуна модели ишлаши мумкин.
Бу харидорлар маҳсулотни обуна орқали мунтазам олишини билдиради.
Бундай модел барқарор буюртмалар оқимини яратади.
Тадбиркор учун бу бизнеснинг барқарорлигини ҳис қилиш имконини беради.
У ўз маҳсулоти одамларга бир марта эмас, балки доимий асосда керак эканлигини тушуна бошлайди.
Бу бир марталик сотувларни мижозлар билан узоқ муддатли муносабатларга айлантиради.

Бир марталик сотувни доимий пул оқимига қандай айлантириш мумкин
Замонавий иқтисодиётнинг энг барқарор ва тез ўсаётган моделларидан бири обуна моделидир.

Бу моделнинг моҳияти жуда оддий:
харидор маҳсулотни бир марта сотиб олмайди, балки уни олиш учун мунтазам обуна расмийлаштиради.
Бу мижоз маҳсулот ёки хизматни қуйидаги тарзда олишини билдиради:
— ҳар ҳафта
— ҳар ой
— ҳар чоракда.
Тадбиркор учун бундай модел бизнеснинг асосий устунлигини яратади — башорат қилинадиган пул оқими.
У кейинги ойда қанча маҳсулот сотилишини олдиндан тушунади ва ишлаб чиқаришни режалаштириши мумкин.

Нега обуна модели бунчалик машҳур
Замонавий истеъмолчилар қулайликни тобора кўпроқ қадрлайди.
Уларга маҳсулотни сотиб олибгина қолмасдан, уни мунтазам ва ортиқча куч сарфламасдан олиш муҳим.
Айнан шу сабабдан обуна модели турли соҳаларда фаол қўлланилади.
Масалан:
— озиқ-овқат маҳсулотлари
— қаҳва ва чой
— органик маҳсулотлар
— косметика
— витаминлар ва қўшимчалар
— соғлиқ учун товарлар
— фермер маҳсулотлари
— ҳунармандчилик товарлари.
Бутун дунёдаги кўпгина компаниялар айнан мунтазам маҳсулот etkazib бериш асосида улкан бизнес қуради.

Обуна модели қандай ишлайди
Обуна механизми одатда бир нечта босқичдан иборат.

1. Жозибали маҳсулот яратиш
Маҳсулот одамлар мунтазам сотиб олишга тайёр бўладиган даражада бўлиши керак.
Масалан:
— табиий асал
— фермер пишлоғи
— ўтли чойлар
— қуритилган мевалар
— миллий ширинликлар
— органик озиқ-овқат маҳсулотлари.
Айниқса яхши ишлайдиган маҳсулотлар:
— соғлиқ учун фойдали
— ўзига хос таъмга эга
— минтақа анъаналари билан боғлиқ.

2. Обуна таклиф қилиш
Тадбиркор мижозларга обуна расмийлаштиришни таклиф қилади.
Масалан:
— «ҳар ой сиз Марказий Осиёдан органик маҳсулотлар тўпламини оласиз»
— «ойлик миллий ширинликлар қутиси»
— «фермер маҳсулотларига обуна».
Бундай таклифлар кўпинча клуб ёки жамоат сифатида расмийлаштирилади.
Мижозлар клуб аъзоларига айланади ва мунтазам маҳсулот олади.

3. Мунтазам etkazib беришлар
Обуна расмийлаштирилганидан кейин мижоз маълум оралиқларда автоматик равишда маҳсулот олади.
Масалан:
— ойига бир марта
— ҳар икки ҳафтада.
Бу барқарор буюртмалар оқимини яратади.

Тадбиркор обунадан қандай даромад олади
Обуна моделининг асосий қиймати шундаки, у бир марталик сотувни мижоз билан узоқ муддатли муносабатларга айлантиради.
Бир мижоз даромад келтира олади — бир марта эмас, балки кўп ой ёки ҳатто йиллар давомида.

Оддий мисол тасаввур қилайлик.
Агар тадбиркор маҳсулотни 20 доллар нархда сотса ва мижоз уни бир марта сотиб олса, тадбиркор 20 доллар олади.
Аммо мижоз 12 ойга обуна расмийлаштирса, ўша мижоз келтириши мумкин:
240 доллар айланма.
Агар бундай мижозлар минглаб бўлса, бизнес жуда тез ўса бошлайди.

Масштаб эффекти
Обуначилар кўпайганда тадбиркор яна бир муҳим устунликка эга бўлади — масштаб.
У қуйидагиларни амалга ошириши мумкин:
— хом ашёни катта партияларда сотиб олиш
— таннархни камайтириш
— ишлаб чиқаришни режалаштириш.

Бундан ташқари, доимий мижозлар қуйидагиларни бошлайди:
— маҳсулотни дўстларга тавсия қилиш
— уни ижтимоий тармоқларда улашиш
— бренд атрофида жамоат шакллантириш.
Шундай қилиб обуна модели бизнеснинг органик ўсиш механизми сифатида ишлай бошлайди.

Инвестицияларни жалб қилиш воситаси сифатида обуна
Обуна моделининг яна бир муҳим устунлиги — уни инвесторлар учун жозибадорлиги.
Инвесторлар обуна бизнесларини бир сабаб учун яхши кўради: улар башорат қилинадиган даромад яратади.
Компания мунтазам маҳсулот учун тўлайдиган минглаб обуначилари борлигини кўрсата олганида, бу унинг инвестиция қийматини сезиларли даражада оширади.
Амалда обуначилар компаниянинг энг қимматли активларидан бирига айланади.

Нега бу модел Марказий Осиё учун айниқса мос
Марказий Осиё тадбиркорлари учун обуна модели айниқса самарали бўлиши мумкин.
Минтақа ноёб маҳсулотларга эга:
— органик
— анъанавий
— экологик тоза.

Бундай маҳсулотлар халқаро бозорларда катта қизиқиш уйғотади.
Масалан, қуйидагиларга обуна яратиш мумкин:
— фермер маҳсулотлари тўпламлари
— анъанавий ширинликлар
— табиий ичимликлар
— ўтли йиғимлар
— соғлом овқатланиш маҳсулотлари.

Хитой, Европа ёки Яқин Шарқдаги мижозлар бундай маҳсулотларни мунтазам олиши мумкин.
Шундай қилиб обуна маҳаллий маҳсулотни доимий талабга эга глобал бизнесга айлантиради.